ناحیه اصلی منو
ناحیه منو

| سایت خبری نکته نیوز

امروز : پنجشنبه, ۲۷ مهر , ۱۳۹۶ ، ساعت : ۲۳:۳۲
مکان فعلی شما : صفحه اصلی / اخبار خارجي, يادداشت > بمب داعش و شکست عربستان در رهبری اسلام سنی

بمب داعش و شکست عربستان در رهبری اسلام سنی

«الیستر کروک» کارمند سابق دستگاه اطلاعاتی انگلیس MI6 تحلیلی در رابطه با ریشه های تاریخی دولت اسلامی عراق و شام "داعش" نوشت که در دو قسمت در سایت هانگتینگتون پست منتشر شد. "کروک" که مسئول مرکزی ...

«الیستر کروک» کارمند سابق دستگاه اطلاعاتی انگلیس MI6 تحلیلی در رابطه با ریشه های تاریخی دولت اسلامی عراق و شام “داعش” نوشت که در دو قسمت در سایت هانگتینگتون پست منتشر شد.

“کروک” که مسئول مرکزی در پایتخت لبنان بیروت برای حل اختلافات است، معتقد است که تفکر و دیدگاه “داعش” ریشه در تفکر وهابی دارد و مطلبی که «فواد ابراهیم» تحلیلگر عربستانی درباره دیدگاه “داعش” و استفاده این گروه از هدف و شیوه گفتار “محمد بن عبدالوهاب” و تمرکزش بر اهمیت توحید و یکتاپرستی نوشته است را نقل می کند.

استفاده از ديدگاه وهابیت بطور واضح از سخنان «ابوبکر بغدادی» خلیفه دولت اسلامی در عراق پیش از تشکيل گروه داعش هم وجود داشت. وی در مقایسه با زیربنا و اساس حکومتش صرفا تاکید بر اهمیت اشاعه توحید داشت.

“کروک” به استفاده داعش از زبان و اصطلاحات عبدالوهاب با هدف بالا بردن فتیله انفجار بزرگ منطقه ای اشاره می کند، انفجاری که امکان پذیر است و در صورت موفقیت منجر به تغییر در تمام خاورمیانه خواهد شد. کروک می گوید: این دقیقا نمونه آرمانی تطهیر شده و تبلیغی برای وهابیت به عنوان پدر پروژه سعودی به شکل کامل است که در سال 1818 با خشونت به دست عثمانی ها سرکوب شد اما دوباره در دهه بیستم قرن گذشته با قدرت برخاست و تبدیل به کشور عربستان سعودی فعلی شد. این طرح سعودی در داخل خود ژنی را حمل کرد که آن را ویران می کند.

برای فهمیدن ذات این ژن، کروک درباره تولد حکومت جدید آل سعود و نقشی که «هری سنت جان فیلپی» در آن بازی کرد، می نویسد. فیلپی پدر یکی از کارکنان MI6 به نام کیم فیلپی بود که برای مسکو جاسوسی کرد. “کروک” معتقد است که فیلپی در عینیت بخشیدن به این ژن و تبدیل آن به حکومتی جدید سهم داشت. این مسئول انگلیسی همراه «ملک عبدالعزیز بن سعود» بوده و بعد از استعفایش از کار با دولت انگلیس، مشاور وی شد و حتی مرگش سمبل مهمی در کاخ های حاکمان سعودی شد. او مانند لورنس عربستان «عرب شده» بود و اسلام آورد و به نام شیخ عبدالله فیلیپی معروف شد.

“کروک” می افزاید که فیلپی مصمم به کمک به عبدالعزیز برای رسیدن به حکومت بود و گاهی اوقات مخالف آموزش های رسمی بود و ابن سعود را به گسترش حکومتش تا شمال نجد تشویق کرد. اما همانطور که استفان شوارتز پژوهشگر آمریکایی گفته، عبدالعزیز، فیلیپی و اشراف سعودی به دنبال وعده های انگلیس برای ایجاد حکومتی عرب روی ویرانه های امپراطوری عثمانی بودند و به همین دلیل اصرار بر موفقیت در ایجاد دولت جدید داشتند.

کروک اضافه می کند که ماهیت چیزی که میان فیلیپی و عبدالعزیز جریان داشت نامعلوم بود، اما هدف ضرورتا ایجاد حکومتی جدید نبود، بلکه هدف ایجاد حکومتی بود که توسط تمام مردم وسیله ای در دست وهابیت قرار گیرد و وضعیت حاکمان سعودی را تقویت کند و حتی این آرزوی مطلوب عبدالعزیز را که دست یافتن به حمایت انگلیسی ها بود، محقق سازد.

بر اساس این تحلیل که کروک ارائه داده اینطور به نظر می رسد که فیلپی پدرخوانده و پدر معنوی طرحی است که به سعودی ها توانایی رهبری اسلام سنی را در عوض اهداف غربی داد تا با ناصریسم، بعثی ها، تاثیر شوروی و نفوذ ایران مقابله کند و در آن سو غرب نیروی جوان وهابیت که مبتنی بر یک حکومت است را می پذیرد.

نتیجه اینکه، سیاست انگلیس و آمریکا همچنان در ارتباط با اهداف عربستان است و مرزبندی مسیر سیاسی در خاورمیانه بستگی زیادی به کشور عربستان سعودی دارد.

در اینجا دیده می شود که استراتژی عبدالعزیزبن سعود- فیلیپی به شکل حیرت آوری موفق بوده با اینکه این استراتژی ریشه در درک پیچیده آمریکا و انگلیس دارد.

کروک می گوید که موافقت غرب با طرح سعودی تحولی را در ذات این طرح مبنی بر تبدیل آن از یک پروژه نظامی به حکومت اقتضا می کرد، البته این تحول با در نظر گرفتن اختلافاتی که با ایده نوگرایانه  در این طرح  موجود است و ژنی که با ارائه عملیات گفتگو به جای ضعف فعال تر شد، آسان نبود.

عبدالعزیز خود را در مقابل نافرمانی عناصر جنبش اخوان در عربستان می دید که از او به خاطر استفاده از تکنولوژی جدید ایراد گرفتند پس تلاش کرد تا بلندپروازی های جهادی اخوان را متوقف کند و بعد از دست یافتن آنها به مناطقی که زیر سلطه انگلیس بود متهم به دست کشیدن از جهاد شدند.

در نهایت در سال 1929 ابن سعود مجبور به رویارویی با اخوان شد و هر کسی که از آنها باقی ماند را در گارد ملی وارد کرد.

در اینجا نویسنده درباره چالش هایی که ملک سعود پسر ملک عبدالعزیز با آن روبه رو شد صحبت می کند. او با چالش موسسه دینی روبه رو شد که او را به دلیل شیوه زندگی مغرورانه اش از تخت به زیر کشاند سپس جانشینش ملک فیصل از نزدیکانش را به قتل رساند.

اشغال حرم که در سال 1979 توسط گروه جهیمان العتیبی صورت گرفت یکی از چالش هایی بود که حکومت آل سعود با آن روبه رو شد. اما با وجود اینکه العتیبی در ابتدا با حمایت شیخ بن باز مفتی عربستان روبه رو شد، با این همه بن باز از انتقاد او درباره خانواده سعودی در ارتباط با از دست دادن دین در میان آنها و متهم ساختن آنها به فساد، ایراد گرفت.

پیام جهیمان ضرورتا برگرفته از افکار اخوان است که از ابتدا و از همان پادشاه موسس سعودی با آنها مبارزه شد. در سال 1978 بازداشت شدند اما کمیته ای از علما افکار آنها را بررسی کرد و بعد از اینکه این افکار را سنتی یافت دستور به آزادی آنها داد و این حالت تهدیدی برای کشور بود.

حتی هنگامی که گروه جهیمان حرم را اشغال کردند علما در مقابلشان همچنان صبر پیشه کردند و فتوایی صادر شد که حکومت از علما خواسته بود تا به کارگیری زور درحرم را برای آزادسازی اش مباح اعلام کنند. این فتوا از لحاظ کلامی محتاطانه بود و با وجود توهین به مقدسات و حرمت حرم و به کارگیری سلاح، عامل خروج علما از دین مانند جهیمان و یارانش نشد.

حکومت با وجود دارا بودن اسلحه بسیار و نیروهای مبارز که برخی از آنها در ارتش و گارد ملی بودند بعد از چند هفته توانست آنها را از حرم بیرون کند. نویسنده معتقد است که بالا آمدن داعش به عنوان نماد زنده کننده تفکر اخوانی می باشد که همچنان در کشور عربستان و از طریق دستگاه های مسئول و نه در خارج از این کشور ظهور کرد.و حالا گسترش این گروه در سوریه و عراق عامل نگرانی حکام سعودی شده است. پس داعش طبق این تحلیل نماینده اخوان جدید است که به عنوان یک گروه نافرمان از دولت سعودی نزدیک مرزهای این کشور فعالیت می کند.

اما در اینجا مسئله ای نهفته است، پیشرفت سیاست های آمریکا که بر پایه هدایت از عقب است و سازماندهی حکومت ها و جوامع سنی برای مبارزه با داعش مانند مجالس بیداری استراتژی غیر واقعی خواهد بود که نمی خواهد خود را در دل اختلافات عربستان وارد کند.

سوال: آیا حملات سازمان یافته سنی ها بر ضد داعش منجر به بهبود وضعیت ملک عبدالله خواهد شد یا اینکه این حملات منجر به شعله ور شدن بیشتر خشم مخالفان عربستان سعودی می شود؟ چه کسانی دشمنان داعش هستند: غرب یا آل سعود؟

در اینجا باید اشاره کرد به اینکه در ابتدای تشکیل حکومت آل سعود اول و دوم و سوم آنها با هم پیمانی با وهابیت میلیون ها سنی را برای تثبیت پایه های حکومت خود و زیر پوشش دعوت به یکتاپرستی کشتند در حالیکه حقیقت این است که آن قبیله ها مخالف دولت آل سعود بودند پس مردانشان را می کشتند، به زنانشان توهین می کردند و هر کس را که به آنها پناه برد به عنوان برده و اسیر می گرفتند!