ناحیه اصلی منو
ناحیه منو

| سایت خبری نکته نیوز

امروز : پنجشنبه, ۲۳ آذر , ۱۳۹۶ ، ساعت : ۱۵:۰۲
مکان فعلی شما : صفحه اصلی / اسلایدشو, مذهبي > اربعین و نگاهی دوباره به عاشورا / در سینه های مۆمنین حرارت و سوزی است كه هرگز سرد نمی شود / راز عدد 40 چیست؟

اربعین و نگاهی دوباره به عاشورا / در سینه های مۆمنین حرارت و سوزی است كه هرگز سرد نمی شود / راز عدد 40 چیست؟

  اربعین وسیله ایست تا حرارت عاشورا به سردی نگراید و آتش عزای امام حسین علیه السلام به آتشی در دامان آتش زنندگان خیمه ها و حامیانشان تبدیل شود واین فاجعه عظیم و حادثه خونبار ...

 


اربعین وسیله ایست تا حرارت عاشورا به سردی نگراید و آتش عزای امام حسین علیه السلام به آتشی در دامان آتش زنندگان خیمه ها و حامیانشان تبدیل شود واین فاجعه عظیم و حادثه خونبار با گذر زمان به دست فراموشی سپرده نشود !


و شاید به همین خاطر است كه در مناسبت های مختلف بر روضه خوانی و زیارت ابی عبد الله علیه السلام تاكید شده كه یكی از مهمترین آن مناسبت ها ، همین اربعین است كه در حدیثی از امام عسكری علیه السلام می خوانیم :

علامات مۆمنین [ شیعیان دوازده امامی ] پنج چیز است :

پنجاه ویك ركعت نمازِ [ واجب و مستحب ] خواندن و زیارت اربعین و در دست راست انگشتر را وارد نمودن و پیشانی را [ در هنگام نماز ] بر خاك گذاشتن و « بسم الله الرحمن الرحیم » را [ در هنگام نماز ] بلند خواندن . (1)

و همچنین در مناسبت های دیگر سال نیز مثل شب های قدر ، عید فطر ، عید قربان ، عرفه و غیره بر زیارت حضرتش تأكید شده و برای هر كدام نیز زیارت نامه های مستقلی از طرف معصومین علیهم السلام وارد شده است ، از جمله زیارت نامه اربعین كه دارای مضامین عالیه ایست كه در ادامه بدان اشاره خواهد شد .

از رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله نیز به نقل از امام صادق علیه السلام وارد شده است :

« إن لقتل الحسین حرارة فی قلوب المۆمنین لا تبرد أبدا » (2) .

یعنی: همانا برای كشته شدن حسین – علیه السلام – در سینه های مۆمنین حرارت و سوزی است كه هرگز سرد نمی شود و یا این كه هرگز نباید سرد شود!

از مطالعه تاریخ و سیره ائمه علیهم السلام نیز این طور برداشت می شود كه آن حضرات می خواستند كه روز به روز بر توجه مردم به آن حادثه افزوده شود و ظاهرا تمامی سفارشها و تاكیدات بر گریه بر امام حسین علیه السلام نیز به خاطر این است كه این عزاداریها مقدمه ای باشد برای تفكر و تدبر مردم در این حادثه عظیم و پی بردن به عبرت های آن .

 هدف اهل بیت علیهم السلام از آن همه تأكیدات بلیغه و سفارشات عظیمه بر عزاداری سالار شهیدان همان هدف خود حضرت امام حسین علیه السلام از قیام بوده است. به عبارت دیگر آنچه را كه امام حسین علیه السلام با قیام خود دنبال نمود ما موظفیم در عزاداری های آن حضرت دنبال نماییم

خیلی بعید است كه هدف از این همه تأكید بر عزاداری از جانب معصومین – علیهم السلام – فقط به ثواب رسیدن ما یا آمرزش گناهانمان یا بر پایی مراسم ختمی مثل بزرگداشتهایی كه ما برای شخصیت های از دست رفته برپا می نماییم ، باشد .

به احتمال قریب به یقین ، هدف اهل بیت علیهم السلام از آن همه تأكیدات بلیغه و سفارشات عظیمه بر عزاداری سالار شهیدان همان هدف خود حضرت امام حسین علیه السلام از قیام بوده است !!! به عبارت دیگر آنچه را كه امام حسین علیه السلام با قیام خود دنبال نمود ما موظفیم در عزاداری های آن حضرت دنبال نماییم ، به عنوان مثال اگر در كلمات حضرتش اموری مثل : اصلاح امت پیامبر صلی الله علیه وآله ، قیام علیه ظلم ، امر به معروف و نهی از منكر ، اقامه نماز ، اداء زكات ، جهاد فی سبیل الله ، باز گرداندن معالم و ارزش های دینی به متن جامعه ، استیفای حقوق مظلومان ، امنیت یافتن جامعه ، عمل به حق ، دوری از باطل و… به عنوان علل غایی قیام بیان شده ما نیز همین علل را باید به عنوان غایت و هدف عزاداری مدّ نظر خود قرار دهیم !!

امام حسین

در همین رابطه مناسب است كه سری به متن زیارت نامه اربعین به نقل از امام صادق علیه السلام بزنیم كه مقداری در آن به اهداف قیام اشاره شده :

« و بذل مهجته فیك لیستنقذ عبادك من الجهالة وحیرة الضلالة »

یعنیآن حضرت خون مقدس قلب خود را در راه خدا بذل نمود تا اینكه بندگان خدا را از نادانی و جهالت و سرگردانی و گمراهی [ كه حكومت های جائر بر آنان تحمیل نموده بودند با كنار زدن یا رسوا نمودن آن حكومت ها ] نجات دهد !!

در همین راستا بود كه حضرت امام خمینی (ره) به درستی فرمودند: « این محرم و صفر است كه اسلام را نگه داشته است » (3) .

ناگفته نماند كه این مطالب مذكور ، منافات ندارد با جمله ای كه در بعضی احادیث  یا زیارت نامه ها وجود دارد ، مثل « قتیل العبرات »  یعنی كشته اشك چشم ها كه ممكن است بعضی توهّم نمایند كه مراد این باشد كه امام حسین علیه السلام شهید شد تا ما بر او بگرییم و گناهانمان بخشیده شود و به ثواب برسیم !

از مطالعه تاریخ و سیره ائمه علیهم السلام نیز این طور برداشت می شود كه آن حضرات می خواستند كه روز به روز بر توجه مردم به آن حادثه افزوده شود و ظاهرا تمامی سفارشها و تاكیدات بر گریه بر امام حسین علیه السلام نیز به خاطر این است كه این عزاداریها مقدمه ای باشد برای تفكر و تدبر مردم در این حادثه عظیم و پی بردن به عبرت های آن

چرا كه جواب این توهّم این است كه:

اولا؛ این شبیه همان عقیده باطل و خرافی مسیحیت تحریف شده است كه می گوید عیسی علیه السلام به جای اُمتش قربانی شد تا گناهان اُمت آمرزیده شود.

و ثانیا؛ جواب این توهّم را در ادامه همان حدیثی كه از پیامبر صلی الله علیه وآله به نقل از امام صادق علیه السلام در صدر بحث آوردیم ، می یابیم زیرا بعد از آن كه فرمودند : حرارت قتل حسین علیه السلام به سردی نمی گراید ، امام حسین علیه السلام را در دامان خود نشاندند و فرمودند : « بأبی قتیل كل عبرة » یعنی پدرم فدای كسی باد كه كشته هر اشك چشمی است !

در ادامه آن روایت است كه از امام صادق علیه السلام سۆال شد كه مراد رسول گرامی اسلام از این جمله چیست ؟

حضرت صادق علیه السلام فرمودند : یعنی هیچ مۆمنی او را یاد نمی نماید مگر این كه گریه اش می گیرد ! (4)

در پایان مناسب است كه خلاصه ای از القابی كه برای حضرتش در زیارت نامه اربعین از لسان امام صادق علیه السلام صادر شده است را ، بیاوریم :

ولی الله ، ابن ولی الله ، حبیب الله ، خلیل الله ، نجیب الله ، صفی الله ، ابن صفی الله ،  مظلوم ، فقید ، شهید ، الفائز بكرامت الله ، اسیر الكربات ، قتیل العبرات ، المجتبی بطیب الولادة ، المَحبیّ بالسعادة ، المُكرَم بالشهادة ، المُعطی مواریث الأنبیاء ، قائد ، سید ، ذائد ، امین الله ، ابن امین الله ، نور ، دعامة الدین ، ركن المسلمین ، الإمام ، البر ، التقی ،  الرضی ، الزكی ، الهادی ، المهدی ، صابر ، محتسب ، كلمة التقوی ، علم الهدی ، العروة الوثقی ، الحجة علی اهل الدنیا ، معقل المۆمنین .

 

پی نوشت :

1-مصباح المتهجد ، ص 788 .

2- مستدرك الوسائل به نقل از مجموعه شهید ، ج 10 ، ص 318 .

3- صحیفه امام ، ج 15 ، ص330.

4- به همان پی نوشت دوم مراجعه شود .

 

راز عدد 40 چیست؟

چهل

 


اعداد نه تنها در زندگی مادی که در زندگی معنوی ما نیز حائز اهمیت فراوانند ، تعدا رکعات نماز ، تعداد تسبیحات اربعه ، تعداد تسبیحات حضرت فاطمه علیهاالسلام و امثال اینها نشان می دهند که زندگی معنوی جدا از اعداد نیست . منزلت اعداد منحصر به اعدادی نظیر پنج ، هفت ، دوازده وچهارده و چهل می شود که برای هر یک دلیل یا دلایلی را ذکر کرده اند.


عدد پنج به دلیل 5 تن پیامبر اولوالعزم و 5 تن آل عبا،

عدد هفت به واسطه 7 آسمان و 7شهر عشق و 7 مرحله سلوک عارفان ، 7 دور طواف خانه خدا.

عدد دوازده به دلیل 12 معصوم و12 چشمه ایی که به معجزه حضرت موسی از دل سنگ جوشید ،

و عدد چهارده به دلیل 14 معصوم تقدس یافته اند ؛ به همین قیاس برای عدد چهل نیز باید دلایلی موجود باشد :

عقل آدمی در چهل سالگی به بالاترین کمال خود در حد استعداد هر فرد می رسد ،

حضرت رسول در سن چهل سالگی به رسالت مبعوث شدند ،

حضرت موسی چهل روز در کوه معتکف بود تا الواح مقدس را دریافت داشت ،

قوم بنی اسراییل به دلیل کفران نعمت و پرستش گوساله به سرگردانی چهل ساله محکوم شدند ،

و تخمیر طینت آدم ابوالبشر در 40 روز به اتمام رسید . عارفان وسالکان طریق حق چله نشینی را از همین آفرینش چهل روزه حضرت آدم اقتباس کردند ، سهروردی بیان می کند که :

خداوند انسان را در چهل روز آفرید و هر روز صفتی به او اعطا کرد که هریک حجابی و مایه تعلق وی به دنیا بود تا اینکه در روز چهلم حجاب ها کامل و متراکم شد . در چله نشینی سالک یک به یک حجاب ها را می درد تا در روز چهلم انوار حق در وی تجلی می یابد .

هرچند اربعین از اعداد و کمیات است ولی در فرهنگ عرفان اسلامی این واژه کمّی در ارتباط با کیفیات مطرح می شود و لذا تکرار عمل تا چهل مرتبه تکمیل کننده ابعاد روحانی و عرفانی انسان را باعث می گردد .

شاید پس از گذشت این مدت انسان به روشن بینی نسبت به آن رویداد دست می یابد ، غبار اندوه اندکی برخاسته وقدرت تحلیل سربرمی آورد وبه انسان مجال می دهد به بازبینی آنچه گذشته بپردازد.

سید مهدى بحرالعلوم در زمینه جایگاه عدد چهل فرموده است :

” خود به عیان دیده ام و به بیان دانسته ام كه این مرحله شریفه ، از مراحل عدد را خاصیتى خاص و تاثیرى مخصوص است ، در ظهور استعداد(ها) و تتمیم ملكات ، در طى منازل و قطع مراحل .”

خاصیت اربعین در ظهور فعلیت و بروزاستعداد و حصول صفات ملكه ،امرى است که در آیات واخبار بر آن تصریح شده است ، و در سلوك و خودسازى ، براى جلب فیوضات و انوارالهى ، چنانچه در قرآن و گفتار معصومین(علیهم السلام ) و سیره اولیاء آمده است ، عدد اربعین دارای جایگاه ویژه و بلنداست .”

در حقیقت عدد چهل سمبل آغازین تکامل ، مظهر کمال ، جلوه پختگی ، اعلام پشت سر گذاشتن مرحله خامی و نادانی ، نخستین مرحله هوشیاری … می باشد .

 به هر روی مثالهای فراوانی را می توان در اهمیت عدد چهل در آیات و روایات یافت ولی در نهایت همانند بسیاری موارد که برای انسان نامکشوف است سّر عدد چهل نیز برای ما نامشخص است . چه فلسفه وحکمتی در این نهفته است که چهل روز بعد از در گذشت فردی ،خویشان وی گرد هم آمده و به عزاداری می پردازند ؟ اگر هدف تنها یادآوری نام آن تازه گذشته است ، چرا 30 روز یا 50 روز یا هرعدد دیگری را برای این امر اختصاص نداده اند ؟ در عدد چهل چه سری نهفته است وبعد از گذشت این چهل روز چه روی می دهد و بایستی روی می داده است ؟ شاید پس از گذشت این مدت انسان به روشن بینی نسبت به آن رویداد دست می یابد ، غبار اندوه اندکی برخاسته وقدرت تحلیل سربرمی آورد وبه انسان مجال می دهد به بازبینی آنچه گذشته بپردازد.

هرچند اربعین از اعداد و کمیات است ولی در فرهنگ عرفان اسلامی این واژه کمّی در ارتباط با کیفیات مطرح می شود و لذا تکرار عمل تا چهل مرتبه تکمیل کننده ابعاد روحانی و عرفانی انسان را باعث می گردد

شاید برگزاری مراسم اربعین برای امام حسین علیه‏السلام برای بازبینی وتحلیل واقعه عاشورا و زنده نگاه داشتن آن معمول شده است تا با روشن بینی وقدرت تحلیل واقعه عاشورا بررسی و تشریح گردد، واقعه ایی که اگر بگوییم همانند قرآن دارای لایه های متعدد وبیشمار است گزافه نگفته ایم و به بیراهه نرفته ایم . چنانکه به زیارت اربعین نیز سفارشی زیاد شده است.

زیارت اربعین، همچون زیارت عاشورا و زیارت وارث، از مضامین انسان‏ساز و پرمحتوایی برخوردار است. در بخش‏های گوناگون این زیارت والا، ضمن شهادت به بزرگی حضرت، فلسفه نهضت حسینی و اهداف قیام خونین عاشورا بازگو می‏شود. همچنین خواننده زیارت اربعین، همبستگی خود را با امام علیه‏السلام و دوستان او، و دشمنی‏اش را با دشمنان او تا روز قیامت بیان می‏دارد واز خداوند متعالی می‏خواهد حیات و مرگش را، در پیروی از محمد صلی‏ الله ‏علیه ‏و‏آله و آلش قرار دهد. در ادامه زیارت، بر اجرای وظایف بندگی از طرف امام حسین علیه‏السلام و یاران باوفایش تأکید می‏کند و بر قاتلان ایشان لعنت و نفرین می‏فرستد.

نیز در پایان زیارت، پیروی خود را از امام معصوم اعلام می‏دارد و با صلوات بر آن بزرگواران، زیارت را به پایان می‏رساند. به هر روی اربعین خورشید آسمان شهادت و راه منیر هدایت در راه است ، در این روز وایام بکوشیم تا به دور از تحریفات واحساساتی گری های افراطی آن امام راستین را بشناسیم و به مدد نفس قدسی اش بر هدف انسانی آن بزرگمرد همه دورانها آگاهی یابیم .